Cơ sàn chậu là một trong số những nhóm cơ quan trọng của cơ thể, với vai trò nâng đỡ toàn bộ các cơ quan vùng chậu như bàng quang, tử cung, âm đạo, trực tràng, v.v…. Đôi khi nhiều người còn không biết đến sự tồn tại của nhóm cơ này. Chỉ đến khi có những bất thường của cơ thể như tình trạng sa tử cung, són tiểu (tiểu không tự chủ), chị em phụ nữ mới tìm hiểu và biết được vai trò của nó. Ở bài viết này, ta sẽ tìm hiểu cơ sàn chậu là gì, cơ sàn chậu suy yếu như thế nào sau quá trình mang thai và sinh nở cũng như những hậu quả khi cơ sàn chậu trở nên giãn lỏng và suy yếu.
Cơ sàn chậu là gì?
Sàn chậu được tạo thành từ các lớp cơ, dây chằng và mô liên kết bao quanh âm đạo và trực tràng. Các cơ kéo dài từ xương mu đến xương cụt và hỗ trợ các cơ quan trong khung chậu, bao gồm bàng quang, tử cung và ruột. Phụ nữ sử dụng cơ sàn chậu khi đi tiểu và giao hợp và cũng sử dụng các cơ này trong quá trình sinh nở. Sàn chậu được thiết kế để co giãn dưới áp lực và bật trở lại để tiếp tục hỗ trợ nâng đỡ các cơ quan.
Sự thay đổi cơ sàn chậu khi mang thai và sinh nở
Khi mang thai và sinh nở, cơ thể người phụ nữ trải qua nhiều thay đổi lớn, trong đó có cơ sàn chậu. Quá trình này diễn ra theo một số giai đoạn:
1. Giai đoạn mang thai:
- Áp lực tăng lên: Thai nhi ngày càng lớn lên trong bụng mẹ, tạo áp lực lên cơ sàn chậu. Điều này cũng khiến các xương hông mở rộng ra, càng kéo căng giãn cơ sàn chậu.
- Hormone thay đổi: Hormone progesterone tăng cao trong quá trình mang thai làm cho các dây chằng và cơ trở nên mềm dẻo hơn, chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Tuy nhiên, sự mềm dẻo này cũng đồng nghĩa với việc cơ sàn chậu dễ bị kéo giãn và yếu đi.
- Thay đổi tư thế: Khi mang thai, tư thế của cơ thể thay đổi, trọng tâm dồn về phía trước, gây thêm áp lực lên cơ sàn chậu.
2. Giai đoạn sinh nở:
- Căng giãn tối đa: Trong quá trình chuyển dạ và sinh nở, cơ sàn chậu bị căng giãn đến mức tối đa để tạo đường cho em bé ra ngoài.
- Rách hoặc cắt tầng sinh môn: Nhiều phụ nữ bị rách tầng sinh môn hoặc phải cắt tầng sinh môn để tạo điều kiện cho em bé ra đời, làm tổn thương các cơ và dây chằng ở vùng này.
3. Sau sinh:
- Thời gian hồi phục: Sau sinh, cơ sàn chậu cần thời gian để phục hồi. Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc đúng cách, cơ có thể không phục hồi hoàn toàn và dẫn đến tình trạng yếu cơ.
- Các yếu tố ảnh hưởng: Việc chăm sóc em bé, ít vận động, táo bón, ho kéo dài cũng có thể làm chậm quá trình phục hồi và khiến cơ sàn chậu yếu hơn.
Ngoài ra còn có rất nhiều yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ gây suy yếu cơ sàn chậu trong quá trình thực hiện thiên chức làm mẹ, chẳng hạn như:
- Mang thai nhiều lần: Mỗi lần mang thai đều làm tăng áp lực lên cơ sàn chậu.
- Sinh con to: Em bé quá lớn sẽ gây áp lực lớn lên cơ sàn chậu trong quá trình sinh nở.
- Rạch hoặc cắt tầng sinh môn rộng: Vết rách hoặc cắt lớn làm tổn thương nhiều mô và cơ.
- Sinh mổ: Mặc dù không bị rách tầng sinh môn, nhưng quá trình phẫu thuật cũng có thể ảnh hưởng đến cơ sàn chậu.
- Tuổi cao: Cơ thể lão hóa, các cơ quan cũng trở nên yếu dần, bao gồm cả cơ sàn chậu.
- Béo phì: Cân nặng quá lớn gây áp lực lên cơ sàn chậu.
- Ho mãn tính, táo bón: Các tình trạng này làm tăng áp lực lên cơ sàn chậu.
Cơ sàn chậu suy yếu gây ra các vấn đề gì?
Cơ sàn chậu suy yếu gây ra rất nhiều vấn đề khó chịu cho cơ thể, phổ biến nhất là tình trạng són tiểu (hay còn gọi là tiểu không tự chủ) sau sinh, dẫn đến mất vệ sinh, dễ viêm nhiễm ở khu vực vùng kín và gây mùi khó chịu làm chị em phụ nữ mất đi sự tự tin. Nghiêm trọng hơn, sau khi sinh bé thứ 2 hoặc thứ 3, nhiều phụ nữ trẻ chưa đến 40 tuổi đã có thể gặp phải tình trạng sa tử cung độ 1, độ 2 hoặc thậm chí độ 3, dẫn tới việc phải phẫu thuật treo tử cung hoặc cắt bỏ tử cung, mất khả năng sinh nở sau này. Ngoài ra, cơ sàn chậu yếu cũng trực tiếp ảnh hưởng đến trải nghiệm tình dục của phụ nữ, làm cô bé giãn rộng, mất cảm giác khi ân ái…
Đối với phụ nữ khi mang thai, cơ sàn chậu yếu làm khả năng sinh thường kém hơn. cơ thể mệt mỏi và thường xuyên són tiểu, tiểu rắt.
Chính vì thế, duy trì sức khỏe cơ sàn chậu là rất quan trọng, ngay từ trước, trong và sau khi mang thai. Bắt đầu thai kỳ với cơ sàn chậu khỏe sẽ giúp giảm tổn thương mà các cơ này gặp phải khi thai nhi đang lớn dần. Sàn chậu khỏe mạnh cũng giúp quá trình chuyển dạ và sinh nở ít rủi ro hơn, vì đã được trang bị tốt hơn cho quá trình chuyển dạ. Và cho dù là sinh thường hay sinh mổ, các cơ của sàn chậu đều trải qua quá trình kéo căng và căng thẳng khá nhiều. Có một sàn chậu khỏe mạnh có nghĩa là phục hồi nhanh hơn sau khi sinh con.
Các phương pháp phục hồi cơ sàn chậu sau sinh
Hiện nay có rất nhiều phương pháp giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu từ trước khi mang thai, khi mang thai hoăc phục hồi cơ sàn chậu một cách nhanh chogns sau sinh.
- Tập bài tập Kegel: Đây là phương pháp được áp dụng phổ biến nhất, hiệu quả nhất và được mọi chuyên gia y tế khuyên thực hiện trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình sinh sản. Bài tập này giúp tăng cường sức mạnh cho cơ sàn chậu, tập trung vào động tác co cơ và thả lỏng cơ một cách nhịp nhàng, đều đặn. Bạn có thể dùng ngón tay sạch đưa vào trong âm đạo, tưởng tượng mình đang nín tiểu, sẽ cảm nhận được các bó cơ sàn chậu co siết lại bóp chặt vào ngón tay. Đây chính là động tác co cơ sàn chậu. Mỗi ngày, hãy duy trì tập luyện cơ sàn chậu tối thiểu 5 – 15 phút mỗi ngày để có một vùng kín khỏe mạnh. Bạn cũng có thể tham khảo sử dụng máy tập kegel phản hồi sinh học, cùng với ứng dụng tập luyện trên điện thoại thông minh sẽ hỗ trợ tập kegel dễ dàng và nhanh chóng đem lại hiệu quả. Tham khảo máy tập kegel trên website: https://fitcute.vn
- Chăm sóc bản thân sau sinh: Ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi đầy đủ, tránh vận động mạnh giúp cho cơ thể hồi phục nhanh chóng hơn, bao gồm cả các cơ sàn chậu. .
- Khám phụ khoa định kỳ: Để phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe sinh sản như viêm nhiễm, sa tử cung, sa bàng quang, từ đó sớm áp dụng các biện pháp cải thiện tình trạng. .
- Tìm hiểu về các phương pháp điều trị: Nếu tình trạng suy yếu cơ sàn chậu nghiêm trọng, bạn có thể cần đến các phương pháp điều trị khác như vật lý trị liệu, phẫu thuật.
